Joris Doeven
Het sociaal domein staat in 2026 onder druk. Hervormingen in de jeugdzorg, oplopende tekorten bij gemeenten en aanhoudende personeelsschaarste maken dat organisaties steeds vaker scherpe keuzes moeten maken. Recente signalen over de uitvoerbaarheid van beleid en de houdbaarheid van het stelsel onderstrepen dat die druk voorlopig niet afneemt. Voor de Raad van Toezicht betekent dit dat toezicht inhoudelijker, actueler en urgenter wordt.
De druk op de volkshuisvesting is groot: woningnood, verduurzaming en betaalbaarheid vragen om scherpe keuzes. In dit speelveld krijgt de Raad van Toezicht een steeds belangrijkere rol. Niet alleen als controleur, maar ook als strategisch en maatschappelijk kompas.
Digitalisering is inmiddels dé motor achter verandering in maatschappelijke sectoren zoals zorg, onderwijs en woningbouw. Van elektronische patiëntendossiers in ziekenhuizen tot datagedreven beleid in de volkshuisvesting: technologie beïnvloedt hoe organisaties werken en hoe publieke waarde wordt geleverd. Voor de Raad van Toezicht betekent dit dat digitalisering en dataveiligheid méér zijn dan technische onderwerpen — het zijn strategische prioriteiten die thuis horen op de bestuursagenda.
De afgelopen periode zijn in de media enkele casussen belicht waarin vragen zijn gesteld bij de wijze waarop integriteit geborgd wordt binnen maatschappelijke organisaties. Daarbij kwam ook de rol van de Raad van Toezicht nadrukkelijk in beeld. Zo berichtte NRC eind juni over Stichting Moria, waar een bestuurder is teruggetreden na een onafhankelijk onderzoek naar belangenverstrengeling. Kort daarvoor publiceerde Follow the Money over het ROC van Twente, waar de beloning van een bestuurder op gespannen voet bleek te staan met geldende normen. Deze situaties nodigen uit tot reflectie. Wat vragen dergelijke ontwikkelingen van u als toezichthouder? En hoe kunt u bijdragen aan het duurzaam versterken van integriteit in bestuur en organisatie?
De maatschappelijke lat voor organisaties in zorg, onderwijs en volkshuisvesting ligt hoger dan ooit. Transparantie, integriteit en inclusiviteit zijn geen modewoorden meer, maar voorwaarden voor het behoud van vertrouwen. Dat stelt ook nieuwe eisen aan het intern toezicht. De Raad van Toezicht (RvT) is daarin geen luw baken aan de rand van de organisatie, maar een actief kompas in woelige tijden.
De culturele sector is een dynamisch speelveld waar artistieke expressie en maatschappelijke impact hand in hand gaan. Van musea en schouwburgen tot festivals en productiehuizen: culturele instellingen dragen bij aan onze identiteit, verbinden gemeenschappen en dagen uit tot reflectie. Voor toezichthouders betekent dit een bijzondere context waarin zakelijk inzicht en culturele sensitiviteit samenkomen.